મહાશિવરાત્રી પર શિવલિંગ પર શું અર્પણ કરવું જોઈએ ? જાણી લો પૂજા સામગ્રી, શિવ આરતી અને શિવ ચાલીસા

Maha Shivratri 2026 Shivling Par Shu Chadhavavu: દર વર્ષે, ફાલ્ગુન મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ  ની ચતુર્દશી તિથિએ મહાશિવરાત્રીનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે, ભગવાન શિવની ભવ્ય શોભાયાત્રા ખૂબ જ ધામધૂમથી કાઢવામાં આવે છે. ભક્તો મંદિરો અને ઘરોમાં ધાર્મિક વિધિઓ સાથે ભોલેનાથ અને માતા ગૌરીની પૂજા પણ કરે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ મહાદેવ અને માતા પાર્વતીના લગ્ન આ દિવસે થયા હતા. મહાશિવરાત્રી પર પૂજા કરવાથી શિવ અને શક્તિ તરફથી વિશેષ આશીર્વાદ મળે છે. તો ચાલો જાણીએ કે મહાશિવરાત્રી પર શિવલિંગને શું અર્પણ કરવું જોઈએ અને શું ન કરવું જોઈએ. આપણે એ પણ શીખીશું કે શિવલિંગને પહેલા શું અર્પણ કરવું જોઈએ.

શિવલિંગને શું અર્પણ કરવું જોઈએ?

પાણી

કાચું દૂધ

ગંગા પાણી

બેલના પાન

ચંદનનું લાકડું

અક્ષત

ભાંગ, ધતુરા

સફેદ ફૂલો, આક

ઘી

મધ

ફળો

મિસરી અથવા ખાંડ

શમીના ફૂલો અથવા પાંદડા

જવ

તલના બીજ

શિવલિંગને શું ન ચઢાવવું જોઈએ?

તુલસીના પાન
સિંદૂર

હળદર

ફાડી નાખેલા બેલના પાન

કેતકીના ફૂલો

શિવલિંગ પૂજા પદ્ધતિ પગલું-દર-પગલું

પ્રથમ, ધીમે ધીમે તાંબાના વાસણમાંથી પાણી અથવા ગંગાજળ શિવલિંગ પર રેડો.

આને દૂધ, દહીં, મધ, ઘી અને ખાંડ સાથે કરો.

ત્યારબાદ શુદ્ધ પાણી અથવા ગંગાજળથી શિવલિંગનો જલાભિષેક કરો.

હવે, શિવલિંગને ચંદનનો લેપ અર્પણ કરો.

શિવલિંગને બેલના પાન, ધતુરા, આકના ફૂલો, શમીના પાન, ભાગ વગેરે અર્પણ કરો.

શિવલિંગ પર બિલીપત્રની સુંવાળી બાજુ મૂકો.

શિવલિંગ પાસે ધૂપ અને દીવો પ્રગટાવો, અને ફળો અને ખાંડ ચઢાવો.

શિવ ચાલીસાનો પાઠ કરો અને મંત્રોચ્ચાર કરો.

જય ગણેશ ગિરિજા સુવન, મગંલ મૂલ સુજાન

કહત અયોધ્યાદાસ તુમ, દેઉ અભય વરદાન.

જય ગિરિજાપતિ દીનદયાલ

સદા કરત સંતન પ્રતિપાલા

 ભાલ ચન્દ્રમા સોહત નીકે

કાનન કુંડલ નાગફની કે

અંગ ગૌર સિર ગંગ બહાયે

મુળ્ડમાલ તન ક્ષાર લગાયે

 વસ્ત્ર ખાલ બાઘમ્બર સોહે

છવિ કો દેખી નાગ મુનિ મોહે

મૈના માતુ કી હવે દુલારી

વાન અંગ સોહત છવિ ન્યારી

કર ત્રિશુલ સોહત છવિ ભારી

કરત સદા શત્રુન ક્ષયકારી

નંડિ ગણેશ સોહૈ તહં કૈસે

સાગર મધ્ય કમલ હૈ જૈસે

 કાર્તિક શ્યામ ઔર ગણરાઉ

યા છવિ કો કહી જાત ન કાઉ

 દેવન જબહી જાય પુકારા

તબ હી દુ:ખ પ્રભુ આપ નિવારા

કિયા ઉપદ્રવ તારક ભારી

દેવન સબ મિલિ તુમહી જુહારી

 તુરત ષડાયન આપ પઠાયઉ

લવ નિમેષ મહં મારિ ગિરાયઉ

 આપ જલંધર અસુર સંહારા

સુયશ તુમ્હાર વિદિત સંસારા

 ત્રિપુરાસુન સન યુધ્ધ મચાઈ

તબ હી કૃપા કર લીન બચાઈ

કિયા તપહિ ભાગીરથ ભારી

પૂર્વ પ્રતિજ્ઞા તાસુ પુરારી

 દાનિન મહં તુમ સમ કોઉ નાહી

સેવક સ્તુતિ કરત સદાહી

 દેવ માહી મહીમા તબ ગાઈ

અકથ અનાદિ ભેદ નહી પાઈ

 પ્રગટી ઉદધિ મંથન તે જ્વાલા

જરત સુરાસુર ભએ વિહાલા

 કીન્હ દયા તહં કરી સહાઈ

નીલકંઠ તવ નામ કહાઈ

 પૂજન રામચંન્દ્ર જબ કીન્હા

જીત કે લંક વિભીષણ દીન્હા

સહસ કમલ મે હો રહે ઘારી

કીન્હ પરીક્ષા તબહી પુરારી

એક કમલ પ્રભુ રાખેઉ જોઈ

કમલ નયન પૂજન ચહં સોઈ

 કઠિન ભક્તિ દેખી પ્રભુ શંકર

ભયે પ્રસન્ન દિયે ઈચ્છિત વર

 જય જય જય અનંત અવિનાશી

કરત કૃપા સબકે ઘટ વાસી

 દુષ્ટ સકલ નિત મોહી સતાવે

ભ્રમત રહૌ મોહી ચેન ન આવે

ત્રાહી ત્રાહી મે નાથ પુકારો

યે હી અવસર મોહી આન ઉબારો

 લૈ ત્રિશુલ શત્રુન કો મારો

સંકટ તે મોહી આન ઉબારો

 માતા-પિતા ભ્રાતા સબ હોઈ

સંકટ મે પૂછત નહી કોઈ

 સ્વામી એક હૈ આસ તુમ્હારી

આય હુરહુ મમ સંકટ ભારી

 ધન નિર્ધન કો દેત સદા હી

જો કોઈ જાંચે સો ફલ પાહી

 અસ્તુત કેહી વિધિ કરૈ તુમ્હારી

ક્ષમહૂ નાથ અબ ચૂક હમારી

 શંકર હો સંકટ કે નાશન

મંગલ કારણ વિધ્ન વિનાશન

યોગી યતિ મુનિ ધ્યાન લગાવે

શારદ નારદ શીશ નવાવૈ

 નમો નમો જય નમ: શિવાય

સુર બ્રહ્માદિક પાર ન પાય

 જો યહ પાઠ કરે મન લાઈ

તા પર હોતે હૈ શમ્ભુ સહાઈ

 ઋનીયા જો કોઈ હો અધિકારી

પાઠ કરે સો પાવન હારી

પુત્ર હોન કી ઈચ્છા જોઈ

નિશ્ચય શિવ પ્રસાદ તેહિ હોઈ

 પંડિત ત્રયોદશી કો લાવે

ધ્યાનપૂર્વક હોમ કરાવે

 ત્રયોદશી વ્રત કરે હમેશા

તાકે તન નહી રહે ક્લેશા

 ધૂપ દીપ નૈવેદ ચઢાવે

શંકર સમ્મુખ પાઠ સુનાવે

 જન્મ જન્મ કે પાપ નસાવે

અંતધામ શિવપુર મે પાવે

 કહૈ અયોધ્યાદાસ આસ તુમ્હારી

જાનિ સકલ દુખ હરહુ હમારી

દોહા-

નિત નેમ કર પ્રાત હી, પાઠ કરો ચાલીસા

તુમ મેરી મનોકામના, પૂર્ણ કરો જગદીશા

મગસિર ઉઠી હેમંત ઋતુ, સંવત ચૌસઠ જાન

સ્તુતિ ચાલીસા શિવહીં, પૂર્ણ કીન કલ્યાણ

આરતી સાથે પૂજા પૂર્ણ કરો.

જય શિવ ઓંકારા, ભજ જય શિવઓંકારા

બ્રહ્મા વિષ્ણુ સદાશિવ (2) અર્ધાગી ધારા.

ॐ હર હર હર મહાદેવ

અકાનન ચતુરાનન, પંચાનન રાજે, શિવ પંચાનન...

હંસાનન ગરૂડાસન (2) વૃષવાહન સાજે, જય શિવ

દો ભુજ ચાર ચતુર્ભુજ, દસ ભુજ અતિ સોહે, શિવ દસ ભુજ...

તીનો રૂપ નિરખતાં (2) ત્રિભુવન જન મોહે, જય શિવ

અક્ષમાલા વનમાલા રુણ્ડમાલા ધારી, શિવ રુણ્ડમાલા...

ચંદન મૃગમદ સોહે (2) ભાલે શુભ કારી, ॐ જય શિવ

શ્વેતાંબર પીતામ્બર, વાધામ્બર અંગે, શિવ વાઘામ્બર...

સનકાદિક બ્રહ્માદિક (2) ભુતાદિક સંગે, ॐ જય શિવ

લક્ષ્મીવર ગાયત્રી, પાર્વતી સંગે, શિવ પાર્વતી..

અર્ધાંગી અરુ ત્રિભંગી (2) સિર સોહત ગંગે, ॐ જય શિવ

કરકે મધ્ય કમંડલ, ચક્ર ત્રિશૂલ ધર્તા, શિવ ચક્ર..

જગકર્તા, જગભર્તા (2) જગકા સંહર્તા, ॐ જય શિવ

બ્રહ્મા વિષ્ણુ સદાશિવ જાનત અવિવેકા, શિવ જાનત..

પ્રણવ અક્ષર મધ્યે (2) યે તીનો એકા, ॐ જય શિવ

ત્રિગુણ શીવજી કી આરતી, જો કોઇ ગાવે, શિવ જો કોઇ....

કહત શિવાનન્દ સ્વામી ! (2) મનવાંછિત ફલ પાવેં, ॐ જય શિવ

મહાશિવરાત્રી પૂજાનું મહત્વ

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન શિવ આ દિવસે દેવી પાર્વતી સાથે પૃથ્વી પર આવે છે. આ દિવસે યોગ્ય વિધિઓ અને સાચા હૃદયથી ભગવાન શિવ અને દેવી ગૌરીની પૂજા કરવાથી અનેક ગણા શુભ પરિણામો મળે છે. મહાશિવરાત્રી પૂજા ખાસ કરીને કાશી, ઉજ્જૈન, હરિદ્વાર અને અન્ય શિવ તીર્થ સ્થળો સહિત શિવ તીર્થ સ્થળોએ ઉજવવામાં આવે છે. મહાશિવરાત્રી પર ઉપવાસ અને પૂજા કરવાથી બધી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે.