શું "તાબૂત" ની ધમકી વચ્ચે અમેરિકા ઈરાન પર જમીન હુમલો કરશે? ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો વાસ્તવિક ગેમ પ્લાન સમજો.
સોમવાર, 30 માર્ચ 2026 (08:00 IST)
સમગ્ર ખાડી ક્ષેત્રમાં પરિસ્થિતિ દિવસેને દિવસે બગડતી જાય છે. અમેરિકા ઈરાન સાથે સર્વસંમતિ સાધી શકતું નથી. દરમિયાન, અમેરિકા પશ્ચિમ એશિયામાં વધુ સૈનિકો મોકલી રહ્યું છે. આ યુદ્ધ તેના પાંચમા અઠવાડિયામાં પ્રવેશી ગયું છે. આ સંઘર્ષ કઈ દિશામાં જઈ રહ્યો છે તેનો હજુ સુધી કોઈ સ્પષ્ટ સંકેત નથી. જ્યારે અમેરિકાએ ખાડી ક્ષેત્રમાં વધારાના સૈનિકો તૈનાત કર્યા છે, ત્યારે ઈરાન અમેરિકન સૈનિકોને તેમના શબપેટીઓમાં પાછા મોકલવાની ધમકી આપી રહ્યું છે. શું ઉકેલ નજીક છે, કે શું પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં વધુ હુમલાઓ થશે અને વધુ જાનમાલનું નુકસાન થશે?
ગલ્ફમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધથી વિશ્વની ચિંતા વધી ગઈ છે. હોર્મુઝ્ડ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી, ભારત સહિત, જે દેશો આ સાંકડા, ઈરાની-નિયંત્રિત સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા ઉર્જા પુરવઠા પર આધાર રાખે છે, તેઓ તેમની સ્થાનિક માંગને પહોંચી વળવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
આ યુદ્ધ કઈ દિશામાં જઈ રહ્યું છે?
વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકા ઈરાન પર સંભવિત ભૂમિ હુમલા માટે મધ્ય પૂર્વમાં 10,000 સૈનિકો મોકલવાનું વિચારી રહ્યું છે. આ અહેવાલ બાદ, ઈરાને તેના રાષ્ટ્રીય અંગ્રેજી ભાષાના દૈનિક, તેહરાન ટાઈમ્સ દ્વારા અમેરિકાને ચેતવણી આપી હતી. અખબારના પહેલા પાના પર જહાજ પર ચઢતા અમેરિકન સૈનિકોનો ફોટો દર્શાવવામાં આવ્યો હતો, જેના કેપ્શન સાથે: "નરકમાં આપનું સ્વાગત છે. ઈરાની ભૂમિ પર પગ મૂકનારા અમેરિકન સૈનિકો ફક્ત શબપેટીઓમાં જ પાછા ફરશે."
શું અમેરિકા ખરેખર ઈરાન પર જમીની હુમલો કરી રહ્યું છે?
બ્લૂમબર્ગ અનુસાર, પેરિસમાં G7 બેઠકના સમાપન પછી યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે યુદ્ધને સમાપ્ત થવામાં મહિનાઓ નહીં, પણ અઠવાડિયા લાગશે. ઈરાનમાં ભૂમિ હુમલા માટે અમેરિકન સૈનિકો મોકલવાના અહેવાલો અંગે તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા જમીન પર સૈનિકો મોકલ્યા વિના પણ પોતાના લક્ષ્યો હાંસલ કરી શકે છે. જોકે, તેમણે ઉમેર્યું કે સૈનિકોની હાજરી અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને અનેક વિકલ્પો આપે છે.
રુબિયોએ પત્રકારોને કહ્યું, "રાષ્ટ્રપતિએ વિવિધ આકસ્મિક પરિસ્થિતિઓ માટે તૈયાર રહેવું પડશે, જેની હું મીડિયામાં ચર્ચા નહીં કરું." બ્લૂમબર્ગે રુબિયોને ટાંકીને કહ્યું, "આપણે ભૂમિ સૈન્ય વિના આપણા બધા લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરી શકીએ છીએ. પરંતુ અમે હંમેશા રાષ્ટ્રપતિને શક્ય તેટલા વિકલ્પો અને શક્ય તેટલી તકો આપવા માટે તૈયાર રહીશું જેથી જો જરૂરી હોય તો તેઓ કટોકટીના આધારે નિર્ણયો લઈ શકે."
3,500 મરીન મધ્ય પૂર્વમાં પહોંચ્યા
શનિવાર, 29 માર્ચે, યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે X ના રોજ જાહેરાત કરી હતી કે 3,500 મરીન અને ખલાસીઓ મધ્ય પૂર્વમાં પહોંચ્યા છે. બ્લૂમબર્ગના એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સ બે બેચમાં આ પ્રદેશમાં કુલ 5000 સૈનિકો મોકલવાનું વિચારી રહ્યું છે. પ્રથમ બેચ શનિવારે પહોંચ્યો હતો, જ્યારે બીજી બેચને પહોંચવામાં વધુ સમય લાગવાની ધારણા છે.
દરમિયાન, ટ્રમ્પના ખાસ દૂત, સ્ટીવ વિટકોફે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે તેમનું માનવું છે કે ઈરાન મહિનાથી ચાલી રહેલા યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે "આ અઠવાડિયે" વોશિંગ્ટન સાથે વાતચીત કરશે. મિયામીમાં એક બિઝનેસ ફોરમમાં બોલતા, વિટકોફે કહ્યું, "અમારું માનવું છે કે આ અઠવાડિયે બેઠકો થશે; અમને ચોક્કસપણે એવી આશા છે." તેમણે ઉમેર્યું કે વોશિંગ્ટનને આશા છે કે તેહરાન અમેરિકાની 15-મુદ્દાની શાંતિ યોજનાનો જવાબ આપશે. "આનાથી બધી સમસ્યાઓનો ઉકેલ આવી શકે છે."
ટ્રમ્પે ઈરાનને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવા અથવા તેના પાવર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલાનો સામનો કરવા માટે સંમત થવાની સમયમર્યાદા દસ દિવસ લંબાવીને 6 એપ્રિલ કરી છે. ત્યાં સુધી, અમેરિકા વધુ સૈનિકો તૈનાત કરીને ઈરાન પર દબાણ વધારી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે, તેને શાંતિ યોજનાનો જવાબ આપવા વિનંતી કરે છે.
અમેરિકા દ્વારા ભૂમિ હુમલા માટે સૈનિકો મોકલવા પર ઈરાનનો શું પ્રતિભાવ છે?
છેલ્લા અઠવાડિયામાં, ટ્રમ્પે અનેક નિવેદનો આપ્યા છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે તેઓ યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે એક શક્તિશાળી ઈરાની નેતા સાથે સતત સંપર્કમાં છે, પરંતુ તેહરાને વારંવાર આવા દાવાઓને નકારી કાઢ્યા છે. ઈરાની રાજ્ય મીડિયા પ્રેસ ટીવી અનુસાર, રવિવારે, ઈરાની સંસદના અધ્યક્ષ મોહમ્મદ બાકિર ગાલિબાફે અમેરિકા અને ઇઝરાયલ પર રાજદ્વારીની આડમાં "જમીન પર હુમલો" કરવાનું કાવતરું ઘડવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે તેહરાન કોઈપણ દબાણ સામે ઝૂકશે નહીં.
ગાલિબાફે અમેરિકાના બેવડા વલણ તરફ ઈશારો કરતા કહ્યું કે જ્યારે તેઓ શાંતિની વાત કરે છે, ત્યારે તેઓ આ ક્ષેત્રમાં વધુ સૈનિકો મોકલી રહ્યા છે. ANI અનુસાર, તેમણે ઈરાનના રાજ્ય મીડિયા પ્રેસ ટીવીને કહ્યું, "દુશ્મન વાતચીતની વાત કરે છે પરંતુ જમીન પર હુમલો કરવાનું કાવતરું ઘડે છે. અમેરિકા 15-મુદ્દાની યાદી દ્વારા યુદ્ધમાં જે જીતી શક્યું નથી તે પ્રાપ્ત કરવા માંગે છે. અમારા દળો તૈયાર છે, અને અમે ક્યારેય અપમાનિત થઈશું નહીં."
વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ટ્રમ્પના નિર્ણયની આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે. તેઓ ઈરાન યુદ્ધમાં સંપૂર્ણપણે ફસાયેલા અનુભવે છે, કોઈ રસ્તો નથી. તેઓ હવે ઈરાનને સોદા માટે સંમત થવા અને આ યુદ્ધમાંથી ખસી જવાનો માર્ગ શોધવા માટે ગલ્ફમાં વધારાના દળો મોકલીને ઈરાન પર દબાણ લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જો કે, ઈરાને છેલ્લા શ્વાસ સુધી લડવાની તૈયારી દર્શાવી છે. તેથી, આ યુદ્ધ કેવું સ્વરૂપ લઈ શકે છે તેની આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે.